Over de gasopslagen
Bij Norg en Grijpskerk liggen kleine gasvelden, vergelijkbaar met de andere kleine gasvelden in Nederland. Deze gasvelden zijn vroeger gebruikt voor gaswinning. Daarna zijn de installaties omgebouwd en zijn de gasvelden in gebruik genomen als ondergrondse gasopslag.
Normaal gesproken worden de opslagen in de zomer gevuld zodat het gas in de winter kan worden gebruikt. De maximale hoeveelheid gas die opgeslagen mag worden, wordt het werkvolume genoemd.
Wat is een ondergrondse gasopslag?
Bij Norg en Grijpskerk liggen ondergrondse gasopslagen.
Een ondergrondse gasopslag (ook wel Underground Gas Storage of UGS) is een normaal gasveld waaruit net als bij andere velden eerst gas is gewonnen. Het verschil met normale gasvelden is dat op een later moment de installatie is aangepast zodat er niet alleen gas uit de ondergrond gehaald kan worden, maar de ondergrond ook weer kan worden gevuld met gas. De velden in Norg en Grijpskerk zijn in de periode 1997-1998 als gasopslagen in gebruik genomen.
Het gas in de opslag wordt gewonnen (ook wel ‘geproduceerd’) als de vraag naar gas hoog is (gasproductie) en weer met gas gevuld als de vraag naar gas laag is (gasinjectie). In de praktijk is het meestal zo dat een gasopslag in de zomer wordt gevuld. Dit gebeurt doorgaans in de periode van april tot en met september. In de winter wordt juist gas uit de opslag gehaald. Dit is meestal de periode van oktober tot en met maart.
Doordat een deel van de oorspronkelijke hoeveelheid gas al is gewonnen, is er ruimte in het gasveld om gas op te slaan. De rol en het gebruik van de gasopslagen in Nederland verandert.
Werkgas en kussengas
Doordat een deel van de oorspronkelijke hoeveelheid gas in de gasvelden Norg en Grijpskerk al is gewonnen, is er ruimte in het gasveld om gas op te slaan. Het volume wat jaarlijks mag worden geproduceerd en geïnjecteerd, noemen we het werkvolume. Het werkvolume wordt bepaald door de grenzen die zijn vastgelegd in het goedgekeurde opslagplan. In dit besluit is vastgelegd wat de minimale en maximale druk in het veld mag zijn. Dit worden de drukgrenzen van de opslag genoemd. Binnen deze drukgrenzen kan geïnjecteerd en geproduceerd worden. Naast het werkvolume blijft er een grote hoeveelheid gas in het gasveld aanwezig bij een UGS. Dit gas wordt kussengas genoemd. Dit kussengas zorgt ervoor dat er voldoende druk in het gasveld aanwezig blijft zodat het werkvolume makkelijk geproduceerd kan worden.
Er is dus geen verschil tussen kussengas en werkgas. Het zijn alleen begrippen om de werking van een gasopslag te kunnen beschrijven.
NAM heeft op 1 september 2023 een aanvraag ingediend bij het ministerie voor EZK om het kussengas uit Norg te mogen winnen. Lees hier meer over het winningsplan.